The Kaffir Lime

The Kaffir Lime

                     มะกรูดเป็นพืชท้องถิ่นที่ขึ้นตามธรรมชาติในพื้นที่ของอินเดีย พม่า ศรีลังกา ไทย คาบสมุทรมลายูและฟิลิปปินส์ มีชื่อเรียกอื่นๆในประเทศไทยอีกจำนวนมากเช่น มะขุน มะขู ส้มกรูด ส้มมั่วผี ชื่อเรียกสามัญอก็มีหลากหลายเช่นกัน เช่น kafir lime หรือ kaffir lime,leech lime และ Mauritius papeda เป็นต้น มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Citrus hystrix DC. จัดอยู่ในวงศ์ Rutaceace ซึ่งพืชในวงศ์นี้มีพืชหลากหลายอย่างมาก นอกเหนือจากส้มชนิดต่างๆและมะนาวแล้ว ยังมีพืชอื่นๆอีกเช่น มะไฟจีน แก้ว กระแจะ มะนาวเทศ กัมควอต(kumquat)หรือส้มกิมจ๊อ มะขวิด มะตูมและมะสัง เป็นต้น
มะกรูด จัดเป็นไม้พุ่มยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ขนาดทรงพุ่มกว้าง 2-3 เมตร สูง 4-5 เมตร ใบเมื่อโตเต็มที่มีลักษณะเป็น 2 ส่วน คือส่วนแผ่นใบ(leaf blade)และส่วนก้านใบ(petiole)ที่มีปีก(wing)ที่ขยายออกจนมีขนาดเกือบเท่ากับแผ่นใบ ทำให้มองดูคล้ายกับมีใบ 2 ใบ ต่อเชื่อมกันอยู่ ผลมีรูปร่างแบบผลสาลี่ มีจุก เปลือกผลมีลักษณะขรุขระเป็นลูกคลื่น ทั้งส่วนใบ ดอก และผล จะมีต่อมน้ำมัน(oil gland)จำนวนมากที่ให้น้ำมันหอมระเหย(essential oils)อยู่หลายชนิด
แม้ว่าส่วนของผลมีส่วนประกอบที่ไม่ชวนให้บริโภค เนื่องจากมีรสเปรียว รสขมและขื่นแล้วยังมีสารน้ำมันที่ก่อให้เกิดอาการเผ็ดร้อน(acid oils)ด้วย อย่างไรก็ตาม จากการที่มีส่วนใบและผิวผลมีปริมาณน้ำมันหอมระเหยที่สูง จึงได้มีการนำทั้งสองส่วนนี้มาใช้ทั้งในรูปที่เป็นเครื่องเทและสมุนไพรมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ยุคโบราณเป็นต้นมา โดยใช้ในการประกอบอาหารและสรรพคุณช่วยขับลมในกระเพาะ แก้ไอ เจ็บคอเป็นต้น นอกจากนี้ยังใช้เป็นเครื่องสำอาง ทำแชมพูแก้รังแคแล้วยังมีคุณสมบัติออกฤทธิ์เป็นสารฆ่าแมลงกำจัดเหาบนศรีษะได้ หรือใช้เป็นสารดับกลิ่นในห้องน้ำเหล่านี้เป็นตัน

*ข้อมูลนี้เป็นบางส่วนจากเอกสารการฝึกอบรมหลักสูตร “เทคนิคการผลิตใบและผลมะกรูดเชิงการค้า”โดยท่าน รศ.ดร.รวี เสรฐภักดี