The Citrons

          The Citrons( Citrus medica L.) เป็นส้มชนิดแรกที่แพร่จากแหล่งกำเนิดเข้าไปในย่านเมดิเตอเรเนียน ซึ่งมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากมาย ส้มชนิดนี้ชาวยิวใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา เป็นส้มที่มีพุ่มเตี้ย กิ่งใหญ่ ที่เด่นชัดที่สุดคือ ดอกมีสีม่วงแต้มอยู่ด้วย ( purple-tinted flower bud ) ผลมีขนาดใหญ่ถึงใหญ่มาก ปลายผลแหลมและมีส่วนของ style ยังคงติดอยู่ เปลือกผลมีสีเขียวอมเหลือง เนื้อชั้นใน albedo (ชั้นกลางที่มีสีขาว) หนามาก พันธุ์เก่าแก่และยังคงใช้ปลูกอยู่ในปัจจุบันได้แก่พันธุ์ Etrog( Ethrog ) และ Diamente สายพันธุ์สำหรับ Etrog นี้ใช้เป็น indexing plant ในการเพื่อตรวจสอบ tristeza virus นอกจากนี้ ยังมีส้มที่มีลักษณะคล้ายกับ citron แต่เชื่อว่าเป็นลูกผสมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติได้แก่ Cuban ( Cuban Shaddog ) มีลักษณะคล้าย Citron หรือ Lemon และส้มโอปนกันและพันธุ์ Ponderosa(Ponderosa Lemon) ที่คาดว่าเป็นลูกผสมระหว่าง citron และ Lemon ใน Citron นี้ยังพบส้มอีก vereity หนึ่งที่ส่วนของผลมีลักษณะแตกต่างออกไปจากเดิมพืชชนิดนี้คือ ส้มมือ หรือ Buddha’s Hand citron หรือเรียกอีกอย่างว่า Fingered citron ( C. medica var.sacrcodactylis [Noot.]Swing.) ในส่วนปลายของ carpel แยกออกจากกันเป็นอิสระ ทำให้มองดูคล้ายนิ้วมือ ปกติใช้เป็นไม้ประดับและใช้เป็นส่วนผสมของสมุนไพรในหลายประเทศ.

Diamante citron (Citrus medica L.)

Etrog citron

Citron varieties

Fingered citron (Buddha’s Hand citron)

*ข้อมูลนี้เป็นบางส่วนจากเอกสารการฝึกอบรมหลักสูตร วิทยาการส้ม : ทางเลือกปัจจุบันสู่อนาคต รุ่นที่ 2 7-11 ก.ค.2540 (โดยท่าน รศ.ดร.รวี เสรฐภักดีและคณะ)